Tasarruf hesabı/ Yatirim hesabi

Siz müşteri olarak bankanıza para yatırırsanız, o zaman bunun için normal olarak  belli bir karşılık beklersiniz. Faizler Islam´da Riba sayılarak yasaklandığı için, islami bankalar takas için alternatif modeller oluşturmuştur. Uygulamada Mudarabah tekniği  önce orta doğuda yaygınlaşmıştır ve Wadiah ilkesi ise daha ziyade Güney Doğu Asya’da kullanılır.

Wadiaha dayanan modelde müşteri parasını bankaya tasarruf olarak yatırır ve sonra banka kendi politikalarına göre onunla yatırım yapar. Ödeneklerin kullanımı için şeriata uygun olması ve başlangıçta müşterinin izni gerekir. Tasarruf edilen paranın kullanımından gelen kar, banka ile müşteri arasında önceden anlaşılan orana göre paylaşılır. Buna rağmen kontratın başlangıcında müşterinin tasarruf hesabından ne kadar kazanç sağlayacağı belli değildir. İslami hukuka göre müşterinin kar payı, bankanın bir hediye yapması olarak görülür. Müşterinin ödemeleri %100 güvence altındadır ve bankanın kar payı ödeme haddi de piyasadaki geleneksel tasarruf hesaplarına uyar.

Mudarabaha dayanan modelde siz islami bankanızla beraber bir Mudarabah-ortaklik kurarsınız ve başlangıçta, birlikte paylaşacağınız kar ve zararın anlaşmasını yaparsınız. Müşteri bu şekilde bankanın tasarruf hesabının kullanımından doğan  riskine de ortak olur. Tasarruf hesabının tersine müşterinin ödemeleri bir yatırım hesabında garanti değildir. Banka aktif işlemden kar ederse, bu kar müşteri ve banka arasında önceden anlaşılan orana göre paylaşılır. Zarar durumunda ise müşterinin bütün zarara kendisinin katlanması gerekir. Bankanın da bu durumda aktif işlemde gösterdiği işin gidişinden oluşan zarar ve kaybedilen kazançtır.

Mudarabaha dayanan yatırım hesapları uygulamada çoğunlukla sınırlı ve sınırsız modeller olarak ayrılır. Sınırlı model, müşterinin amaçlarına bağlıdır. Müşteri, kontratın başlangıcında hangi işlemlere yatırım yapılabileceği ve hangi işlemlere yatırım yapılamayacağına karar verir.

Sınırsız modelde banka, ödenen paralarla kendi düşüncesine göre hangi projelere yatırım yapılacağına kendisi karar verir.

Burada tanıtılan iki modelde de hedef, müşteriye kar payının sürekli vadeli ödeme biçiminde yapılmasıdır, yani senede bir ya da yarım senede bir kar payı ödemesi yapılır. Bu yatırımlar kişisel vadeli olduğu için 1:1 oluşturulmasi mümkün olmadığından bütün ödemeler bir havuzda toplanır.  Bütün yatırımlar bu havuzdan yapılır ve aynı yere ilkönce müşterilerin kazanç payları da da gider. Sınırsız modelde her müşteri aynı oranda kar payı alır. Sınırlı modelde bu pay kabul edilen yatırım alternatifleriyle beraber müşterilerle bireysel olarak anlaşılarak ödenir. Kar dağıtımının mümkün olduğu kadar sabit kalması için ve yatırımdan kaynaklanan dalgalanmalarla zorlanmamak için islami bankalar, kar takası ihtiyatları kurmuştur. Karların yüksek olduğu zamanlarda bu ihtiyatlara ödenme yapılır ve karlar düşük olduğunda bu ihtiyatlar müşteriye sabit ödemeler yapılması için kullanılır.